Η Βικτόρια Ροστσίνα επέστρεψε στα κατεχόμενα εδάφη της Ουκρανίας για να συνεχίσει το ρεπορτάζ της. Ο Τουμάτζ Σαλεχί χρησιμοποίησε τους στίχους του για να καταγγείλει την καταστολή στο Ιράν. Τις ιστορίες τους έφερε στο επίκεντρο το Washington OXI Day Foundation στις 28 Οκτωβρίου 2026, απονέμοντας τα φετινά OXI Courage Awards στην Ουάσιγκτον, ανήμερα της 86ης επετείου του ελληνικού «Όχι».
Hellenic DNA – Πάνος Σατζόγλου.
Για πρώτη φορά στην ιστορία του θεσμού, το επίσημο δείπνο φιλοξενήθηκε στον Εθνικό Καθεδρικό Ναό της Ουάσιγκτον. Τα στασίδια στο κεντρικό κλίτος έδωσαν τη θέση τους σε τραπέζια για περισσότερους από 240 προσκεκλημένους. Ανάμεσά τους ήταν ο πρέσβης της Ελλάδας στις ΗΠΑ, Αντώνης Αλεξανδρίδης, καθώς και εκπρόσωποι των διπλωματικών αποστολών της Ουκρανίας και της Κύπρου.
Το βραβείο της Βικτόρια Ροστσίνα απονεμήθηκε μετά θάνατον. Τον Μάρτιο του 2022, το αυτοκίνητο της Ουκρανής δημοσιογράφου δέχθηκε πυρά από ρωσικά άρματα μάχης και η ίδια κρατήθηκε για δέκα ημέρες από τις ρωσικές δυνάμεις. Μετά την απελευθέρωσή της συνέχισε να καταγράφει όσα βίωναν οι άμαχοι υπό ρωσική κατοχή. Τον Αύγουστο του 2023 χάθηκαν τα ίχνη της ενώ βρισκόταν σε δημοσιογραφική αποστολή. Αργότερα επιβεβαιώθηκε ότι πέθανε υπό ρωσική κράτηση, σε ηλικία 27 ετών.
Το βραβείο παρέδωσε ο Άντι Μανατός, συνιδρυτής του Ιδρύματος, στον δημοσιογράφο του The Atlantic Σάιμον Σούστερ. Ο πατέρας της Βικτόριας, που για λόγους υγείας δεν μπορούσε να ταξιδέψει, είχε ζητήσει προσωπικά από τον Σούστερ να το παραλάβει. Στο μήνυμά του θυμήθηκε την κόρη του στην πέμπτη δημοτικού, όταν έγραψε το πρώτο της κείμενο για τη σχολική εφημερίδα. Χρόνια αργότερα, πατέρας και κόρη είχαν ήδη κλείσει εισιτήρια και ξενοδοχείο για να παραστούν σε βράβευσή της στην Ουάσιγκτον. Εκείνη επέλεξε να επιστρέψει στη Μαριούπολη για ρεπορτάζ. «Η αλήθεια δεν πρέπει να αφεθεί να πεθάνει στην αιχμαλωσία», έγραψε ο πατέρας της.
Το δεύτερο βραβείο απονεμήθηκε στον Ιρανό ράπερ και ακτιβιστή Τουμάτζ Σαλεχί, ο οποίος μέσα από τη μουσική του κατήγγειλε τη διαφθορά και τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα του. Συνελήφθη τον Οκτώβριο του 2022.
Σε μήνυμά του από το Ιράν, ο Σαλεχί αφιέρωσε τη διάκριση στους συμπατριώτες του που εξακολουθούν να διακινδυνεύουν τα πάντα για να πουν «όχι» στην καταπίεση. Εκ μέρους του παρέλαβε το βραβείο η Αζαντέ Αφσαχί, ιδρύτρια του Houses Foundation, από τον Καρλ Γκέρσμαν, επί σειρά ετών πρόεδρο του National Endowment for Democracy.
Ο Άντι Μανατός ίδρυσε το Washington OXI Day Foundation το 2010 μαζί με τον γιο του Μάικ Μανατός, σημερινό εκτελεστικό διευθυντή του The Hellenic Initiative. Κάθε χρόνο, το Ίδρυμα συνδέει την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου 1940 με ιστορίες ανθρώπων που υπερασπίζονται την ελευθερία με προσωπικό κόστος. Φέτος, όπως ανέφερε ο Άντι Μανατός, αυτό που συνέδεε τη Ροστσίνα και τον Σαλεχί ήταν ότι, παρά τις απειλές που αντιμετώπισαν, και οι δύο αρνήθηκαν να σιωπήσουν.
Σε προηγούμενες χρονιές, το ίδιο βραβείο απονεμήθηκε, μεταξύ άλλων, στον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, στον Ρώσο ακτιβιστή υπέρ της δημοκρατίας Βλαντίμιρ Καρά-Μουρζά και σε τρεις γυναίκες που αργότερα τιμήθηκαν με το Νόμπελ Ειρήνης: τη Νάντια Μουράντ, τη Μαρία Ρέσα και τη Μαρία Κορίνα Ματσάδο.
