Η 23η Φεβρουαρίου 1966 αποτελεί μια ημερομηνία-σταθμό για τον ελληνικό πολιτισμό και την ενημέρωση. Ήταν η ημέρα που η πρώτη επίσημη εκπομπή του Εθνικού Ιδρύματος Τηλεοράσεως (ΕΙΤ) βγήκε στον αέρα, αλλάζοντας για πάντα την κοινωνική γεωγραφία της χώρας. Φέτος, συμπληρώνοντας 60 χρόνια αδιάλειπτης (με μικρές επώδυνες εξαιρέσεις) παρουσίας, η ΕΡΤ τιμά την ιστορία της με ένα πλούσιο πρόγραμμα αφιερωμάτων, αναστοχαζόμενη τον ρόλο της ως πυλώνα της δημόσιας σφαίρας.
Η ιστορική αφετηρία και η εξέλιξη των 60 ετών
Όταν η Ελένη Κυπραίου εμφανίστηκε στις ασπρόμαυρες οθόνες το 1966, η Ελλάδα διέθετε μόλις 1.500 δέκτες. Η τηλεόραση δεν ήταν οικιακή συνήθεια, αλλά κοινωνικό γεγονός: οι άνθρωποι συγκεντρώνονταν σε πλατείες και καφενεία για να παρακολουθήσουν το νέο «θαύμα».
Από εκείνες τις πρώτες δίωρες εκπομπές, η δημόσια τηλεόραση διένυσε μια τεράστια απόσταση:
Δεκαετία ’70: Η μετάβαση στην έγχρωμη εικόνα (σύστημα SECAM) και η καθιέρωση των μεγάλων παραγωγών μυθοπλασίας.
Δεκαετία ’80: Η ενοποίηση του ΕΙΤ-2 (ΥΕΝΕΔ) και της ΕΡΤ-1 σε έναν ενιαίο φορέα και η άνθηση των πολιτιστικών εκπομπών.
Δεκαετία ’90 – 2000: Η αντιμετώπιση του ανταγωνισμού της ιδιωτικής τηλεόρασης και η επένδυση στην ψηφιακή τεχνολογία και τους δορυφορικούς σταθμούς.
Σήμερα: Η μετάβαση στην εποχή του ERTFLIX και του 24ωρου ενημερωτικού σταθμού ERTnews, αποδεικνύοντας ότι η δημόσια τηλεόραση μπορεί να πρωταγωνιστεί στην On-demand εποχή.
10 Σταθμοί που σημάδεψαν την ιστορία της ΕΡΤ (1966–2026)
23 Φεβρουαρίου 1966: Η πρώτη επίσημη εκπομπή του ΕΙΤ (Εθνικό Ίδρυμα Τηλεοράσεως) από τον πέμπτο όροφο του κτιρίου του ΟΤΕ στην οδό Πατησίων. Η Ελένη Κυπραίου είναι το πρώτο πρόσωπο που βλέπουν οι Έλληνες.
1970: Εγκαινιάζεται το Ραδιομέγαρο της Αγίας Παρασκευής, το οποίο γίνεται η μόνιμη «στέγη» της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης, αποτελώντας μέχρι σήμερα το σύμβολό της.
1974 (Μεταπολίτευση): Η τηλεόραση παύει να είναι όργανο προπαγάνδας της δικτατορίας. Οι ειδήσεις αποκτούν σταδιακά πολυφωνία και η ΕΡΤ γίνεται ο βασικός δίαυλος ενημέρωσης για τη δημοκρατική μετάβαση.
1979: Η μεγάλη τεχνολογική επανάσταση: Η ελληνική τηλεόραση γίνεται έγχρωμη με το σύστημα SECAM, φέρνοντας νέα αισθητική στις παραγωγές και την καθημερινότητα των πολιτών.
1982: Καταργείται η ΥΕΝΕΔ (ο σταθμός των Ενόπλων Δυνάμεων) και δημιουργείται η ΕΡΤ2. Η δημόσια τηλεόραση αποκτά δύο κανάλια με διαφορετικό προσανατολισμό.
1987: Ιδρύεται η ΕΤ3 με έδρα τη Θεσσαλονίκη, δίνοντας για πρώτη φορά ισχυρή φωνή στην ελληνική περιφέρεια και τον πολιτισμό της Βόρειας Ελλάδας.
1989: Η ΕΡΤ έρχεται αντιμέτωπη με την πρόκληση της ελεύθερης ραδιοφωνίας και τηλεόρασης. Η εμφάνιση των ιδιωτικών σταθμών αναγκάζει τη δημόσια τηλεόραση να αναζητήσει νέο ρόλο και ταυτότητα.
11 Ιουνίου 2013: Το «μαύρο» στην ΕΡΤ. Η κυβέρνηση αποφασίζει το αιφνίδιο κλείσιμο του φορέα, μια στιγμή που προκάλεσε διεθνείς αντιδράσεις και θεωρείται η πιο σκοτεινή σελίδα στην ιστορία της.
11 Ιουνίου 2015: Η ΕΡΤ επαναλειτουργεί. Η επιστροφή των εργαζομένων και του ιστορικού λογοτύπου σηματοδοτεί μια νέα αρχή για τη δημόσια ραδιοτηλεόραση.
2020 – 2026: Η ψηφιακή μετάβαση. Η δημιουργία του ERTFLIX (της πρώτης ελληνικής δωρεάν streaming πλατφόρμας) και του ERTnews επαναπροσδιορίζουν την ΕΡΤ ως έναν σύγχρονο, πολυμεσικό οργανισμό που ανταγωνίζεται επάξια τους παγκόσμιους κολοσσούς.
Επετειακές εκδηλώσεις και ψηφιακές καινοτομίες
Για τον εορτασμό αυτού του οροσήμου, η ΕΡΤ προχώρησε σε μια σειρά εμβληματικών δράσεων που συνδέουν τη νοσταλγία με την τεχνολογία αιχμής:
Διακαναλικό Αφιέρωμα: Την Καθαρά Δευτέρα, οι συχνότητες των ΕΡΤnews, ΕΡΤ1, ΕΡΤ2 ΣΠΟΡ, ΕΡΤ3 και ERT WORLD ενώθηκαν για μια δίωρη εκπομπή-ντοκουμέντο. Μέσα από το πολύτιμο Αρχείο της ΕΡΤ, προβλήθηκαν στιγμές που καθόρισαν την ελληνική ιστορία και καθημερινότητα.
3D Video Mapping: Το ιστορικό κτίριο της Ρηγίλλης, εκεί όπου χτύπησε η «καρδιά» της πρώτης εκπομπής, φωταγωγήθηκε με εντυπωσιακές προβολές, μετατρέποντας την πρόσοψή του σε μια ζωντανή οθόνη αναμνήσεων.
Open Day στο Ραδιομέγαρο: Η δημόσια τηλεόραση άνοιξε τις πόρτες της στο κοινό, επιτρέποντας στους πολίτες να γνωρίσουν από κοντά τα στούντιο, τις αίθουσες σύνταξης και τους ανθρώπους πίσω από τις κάμερες.
Η εξομολόγηση της Ελένης Κυπραίου: «Η τηλεόραση δεν είναι μάζα»
Η πρώτη παρουσιάστρια της ελληνικής τηλεόρασης, Ελένη Κυπραίου, μοιράστηκε συγκινητικές λεπτομέρειες από εκείνη την πρεμιέρα. Έχοντας ήδη προϋπηρεσία στο Παρίσι και το Εθνικό Θέατρο, θυμάται την αγωνία της όχι μόνο ως επαγγελματία, αλλά και ως μέλλουσα μητέρα.
Η δημόσια τηλεόραση ως καθρέφτης της κοινωνίας
Σε μια εποχή όπου η πληροφορία διαχέεται ακατάσχετα, ο ρόλος της ΕΡΤ ως εγγυητή της ποιότητας και της εγκυρότητας παραμένει πιο επίκαιρος από ποτέ. Με το βλέμμα στραμμένο στο 2026 και τις προκλήσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης και της ψηφιακής μετάβασης, η δημόσια τηλεόραση οφείλει να παραμείνει «αιωνόβια», όπως ευχήθηκε η Ελένη Κυπραίου, υπηρετώντας τον πολίτη και όχι τον τηλεθεατή-μονάδα.
