Θέσπιση ορίου ηλικίας για την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και την προστασία των ανηλίκων από τον ψηφιακό εθισμό.
Τον Σεπτέμβριο του 2024, ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, ανέδειξε στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ την ανάγκη προστασίας των ανηλίκων από τον εθισμό στο διαδίκτυο. Από τότε, η Ελλάδα έχει διαμορφώσει και υλοποιεί μια συνεκτική στρατηγική σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, δημιουργώντας και μια “ψηφιακή συμμαχία των προθύμων” μαζί με τη Γαλλία, την Ισπανία, τη Δανία, την Κύπρο και την Ιταλία για την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο.
Στο πλαίσιο αυτό, το KidsWallet αποτέλεσε από την άνοιξη του 2025 τον πρώτο λειτουργικό μηχανισμό επαλήθευσης ηλικίας που υιοθετήθηκε από κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ η ελληνική πρόταση για τη θέσπιση πανευρωπαϊκής «ψηφιακής ηλικίας ενηλικίωσης» έχει ήδη συγκεντρώσει πολιτική στήριξη από 13 κράτη-μέλη.
Η διεθνής εμπειρία καταδεικνύει ότι η προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο δεν μπορεί πλέον να βασίζεται αποκλειστικά στην ατομική ευθύνη των οικογενειών ή στην αυτορρύθμιση των πλατφορμών. Χώρες όπως η Αυστραλία και η Γαλλία προχωρούν σε μέτρα όπως όρια ηλικίας, υποχρεωτική επαλήθευση ηλικίας και γονική συναίνεση, ενώ και η ευρωπαϊκή νομοθεσία κινείται προς αυστηρότερες υποχρεώσεις για τις εταιρείες τεχνολογίας.
Σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα προχωρά στη θέσπιση «ψηφιακής ηλικίας ενηλικίωσης», κάτω από την οποία δεν θα επιτρέπεται η πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Η παρέμβαση έρχεται σε μια στιγμή όπου η καθημερινότητα των παιδιών έχει μεταφερθεί σε μεγάλο βαθμό στο ψηφιακό περιβάλλον και οι σχετικοί κίνδυνοι είναι πλέον πραγματικοί και μετρήσιμοι. Στόχος είναι η ουσιαστική προστασία των ανηλίκων από επιπτώσεις που σχετίζονται με τη χρήση των κοινωνικών δικτύων – ιδίως στην ψυχική υγεία, την ψυχοκοινωνική ανάπτυξη, καθώς και στην ιδιωτικότητα και τα προσωπικά τους δεδομένα. Όταν ένα παιδί περνά πολλές ώρες στην οθόνη, αυξάνονται τα ποσοστά άγχους και κατάθλιψης, μειώνεται ο ύπνος, αυξάνεται η μοναξιά και η κοινωνική σύγκριση, ενώ εμφανίζονται και φαινόμενα όπως cyberbullying ή απομόνωση από τον πραγματικό κόσμο
Η εφαρμογή της ρύθμισης θα ξεκινήσει την 1η Ιανουαρίου 2027. Την κύρια ευθύνη συμμόρφωσης θα φέρουν οι ίδιες οι πλατφόρμες, οι οποίες θα υποχρεούνται να εγκαταστήσουν αξιόπιστους μηχανισμούς επαλήθευσης ηλικίας. Το ελληνικό κράτος θα εποπτεύει την εφαρμογή μέσω των αρμόδιων αρχών και συγκεκριμένα της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών και Παιγνίων (Ε.Ε.Τ.Τ), ενεργοποιώντας τους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς ελέγχου και επιβολής κυρώσεων σε περιπτώσεις παραβάσεων.
Η νέα νομοθετική πρωτοβουλία προβλέπει:
• Απαγόρευση πρόσβασης σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών
• Υποχρέωση των πλατφορμών για εφαρμογή αξιόπιστων μηχανισμών επαλήθευσης ηλικίας
• Καθολική επανεπαλήθευση ηλικίας (re-verification) των υφιστάμενων λογαριασμών
Το μέτρο αφορά υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης και πλατφόρμες όπου οι χρήστες δημιουργούν προφίλ, δημοσιεύουν περιεχόμενο και αλληλεπιδρούν δημόσια. Δεν περιλαμβάνει υπηρεσίες ιδιωτικής επικοινωνίας.
Η ρύθμιση δεν λειτουργεί ως μια άμεση «ψηφιακή απαγόρευση», αλλά ως ένα συνεκτικό πλαίσιο που μεταβάλλει σταδιακά τον τρόπο λειτουργίας των πλατφορμών, περιορίζοντας ουσιαστικά την έκθεση των ανηλίκων σε επιβλαβές περιεχόμενο και πατώντας στην ευρωπαϊκή νομοθεσία για τις ψηφιακές υπηρεσίες.
Η επιτυχία της πρωτοβουλίας προϋποθέτει τη συνεργασία όλων. Όπως και σε άλλους κρίσιμους τομείς δημόσιας πολιτικής, ο νόμος θέτει το πλαίσιο· η αποτελεσματική εφαρμογή του, όμως, στηρίζεται και στη συμμετοχή της οικογένειας. Οι γονείς καλούνται να αξιοποιήσουν τα διαθέσιμα εργαλεία και να διαδραματίσουν ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση μιας υγιούς και ισορροπημένης σχέσης των παιδιών με την τεχνολογία.
Photo: AI generated illustration
